Codzienna konwersacja którą prowadzę z nepalskimi mężczyznami przy budowie naszego hotelu :

Ja mówię : zróbmy coś dzisiaj.

Oni mówią : zróbmy coś jutro.

Czasami się spalam, czasami jednak udaje mi się podejść do tego tak jak oni, że ok zrobimy to jak to zrobimy - ale raczej mam trudność w relaxowaniu się ciągłym, piciu herbatki i siedzeniu sobie ot tak po prostu. Ratunku ! Pomocy ! - nie potrafię.

Więc wzięłam raz pędzel, wałek i poprawiałam niedociągnięcia po ich malowaniu.

Wszyscy byli w szoku, że ja też potrafię.

Układałam też płytki równo w łazience .

I pokazywałam im co to jest poziomica i w jakim celu się ją używa.

Niestety nikt nie potrzebuje jej tu używać bo wszystko oblicza się na oko.

I tak powstały gdzie niegdzie nierówne ściany, źle przyczepione kontakty, karnisz i lustro.

Ale przecież to nie jest istotne. Nikt oprócz mnie, nie zwrócił na to uwagi.

I teraz sobie myśle, że może właśnie przez to ten Nepal jest taki ciekawy dla nas bo taki zupełnie inny niż to co znamy i co nam pokazano...

NEPAL - never ending peace and love

O różnicach kulturowych słów kilka.

Choć Nepal kocham i jest moim domem, to...

Pomimo tego, że tu mieszkam, że po nepalsku mowię bardzo dobrze, to często jestem traktowana jak turystka. Sprawa dotyczy głównie cen, choć dobrze wiem ile co kosztuje, to zawsze próbuje mi się sprzedać coś drożej i kiedy mówię, że tu mieszkam i że wiem ile co kosztuje, to mi odpowiadają że owszem ale biali mają inne ceny.

Ostatnio złapałam się na tym, że przepuśćiłam faceta w drzwiach. I tak dobrze, że jeszcze mu tych drzwi nie otworzyłam i nie powiedziałam " After you, sir ".

Tu się ustępuje miejsc siedzących w autobusach, restauracjach - mężczyznom.

Przepuszcza ich się w drzwiach pierwszych i nie spaceruje się ramie w ramie z facetem, tylko parę kroków za nim. I dodatkowo jeszcze to kobieta nosi jego torbę, plecak.

Mężczyźni też pierwsi zasiadają do stołów aby spożyć posiłek i kiedy skończą, wtedy dopiero zasiadają  kobiety.

Przy budowach domów najczęściej pracują kobiety - noszą cegły, rozrabiają cement, kopią doły.

A ich dzieci bawią się na terenie posesji domu który budują, bo rodziców nie stać na posłanie dziecka do szkoły. Taki średni miesięczny zarobek kobiety pracującej na budowie to jest około 50 $ miesięcznie. Szkoła kosztuje 25$ miesięcznie.

W jednej rodzinie pare osób nosi te same buty. Jest jedna czy dwie pary butów i dzieli sie nimi wzajemnie. I nie wynika to tylko z biedy. Widziałam w wielu bogatych domach, że te same sandały, klapki nosi pare osób więc nie wynika to z biedy, tylko ze sposobu podejścia do tego co wspólne.

Tak samo z grzebieniem do włosów, czapkami czy skarpetkami. Komu wpadną w rękę - do tego dzisiaj należą.

Można wejść do sklepu, wybrać jakąś rzecz i dogadać się ze sprzedawcą ( pomimo że się go nie zna ) że zapłaci się za nią jutro, pojutrze, za parę dni.

Zostawia mu się tylko wizytówkę czy kontakt do siebie.

Ludzie tu sobie ufają i generalnie są ok w stosunku do siebie jeśli chodzi o rozliczanie się finansowe.

Mężczyźni mogą mieć więcej niż jedną żonę.

Znam pare takich rodzin i pomimo tego, że mnie to ciągle dziwi - oni żyją sobie jednak spokojnie i w zgodzie.

Choć  jak ? - ja tego nie potrafię zrozumieć.

Kobiety pracują ciężko fizycznie w polu.

Tną też drewno siekierą na opał i przynoszą to drewno na opał do domu.

Historie że kobieta urodziła dziecko podczas zbierania drewna na opał w lesie czy sadzenia ryżu w polu - słyszałam wielokrotnie i nikogo tu nie dziwią.

Ponad 60% ludzi w Nepalu jest analfabetami bo szkoły nie są obowiązkowe i nawet te publiczne są płatne.

Ażeby dostać się do szkoły - do pierwszej klasy podstawówki, trzeba zdać egzamin z pisowni alfabetu angielskiego, nepalskiego, pisowni podstawowych nazw kolorów, zwierząt i dni tygodnia oraz umieć liczyć od 1 do 100.

Dzieci pracują tu bardzo często i nie ma takiego prawa które określa że nie można zatrudniać nieletnich.

Widziałam wielokrotnie dzieciaki ośmioletnie pracujące na budowie, w knajpach, pralniach czy autobusach jako sprzedawcy biletów.

Nikogo to tu nie dziwi.

Nepal nie ma konstytucji. Od 2008 roku, rząd próbuje usiąść aby powołać zgromadzenie konstytucyjne. Bezskutecznie.

Położyliśmy posadzkę kamienną przed hotelem. Po posadzce nie można chodzić przez 48 h żeby zaprawa dobrze wyschła.

Przyszedł hydraulik i pomimo przeciągniętego sznurka tak, który pokazuje jaką trasą można po posadzce pójść, wchodzi na środek tarasu i staje.

Krzyczę do Niego, że nie można tu chodzić, bo posadzka jest dopiero co położona i żeby się przesunął.

Ale on nadal stoji.

Więc ja nadal krzyczę, żeby sie przesunął i stanął na wyznaczonej do tego części.

Spojrzał na mnie z gniewem i powiedział :

- " nie przyjmuje rozkazów od białych kobiet "

Więc poprosiłam innego pracownika ( nepalczyka ) o to aby mu powiedział żeby sie przesunął z części posadzki po której chodzić nie można.

I zrobił to, kiedy to mężczyzna mu powiedział ze nie wolno tu stać czy chodzić.

Czasami bycie w Nepalu jest trudne.

Ale robie swoje i tak....

Historyjka ze sklepu z materiałami :

Poproszę 20 metrów tego materiału ( wskazuje palcem o który mi chodzi )

 - " 200 metrów ? " - pyta sie sprzedawca i już zajmuje się przekładaniem innych materiałów aby dostać sie do tego pod spodem który chce kupić.

- Nie, nie 200 metrów, tylko 20 metrów potrzebuje - odpowiadam.

Aaa - macha ręka i mówi : to nie chce mi się wyciągać. Ręka mnie boli .

I serio nie wyciągnął. 

:-)

Jeszcze parę dni i hotel " mi casa " będzie już gotowy.

Nie ukrywam, że jestem zmęczona i że budowa hotelu w Nepalu była dla mnie wyzwaniem.

I nie tylko dlatego że jest to inny kontynent wiec sposób myślenia, działania i spojrzenia ludzi jest zupełnie inny od mojego ale też dlatego że w Nepalu są pewne trudności - nie ma prądu, na telefon stacjonarny czeka sie do dwóch lat ale można go załatwić i w jeden dzień. Hydraulik do pracy przychodzi każdego dnia od dwóch tygodni i trafić do "mi casa" nie może. Przywieziono mi podłogę w kolorze innym niż prosiłam ( no troche innym ) i tłumaczono mi że to jest dokładnie ten sam kolor. Nie mówiąc już o tym że dla nepalczyków kolor czarny to też jest brązowy. A pomarańczowy to jest brązowy. Żółty to złoty. Czerwony to też bordowy - a jeszcze jak sie troche świeci złotem to w ogóle jest super. 

Ale przetrwalam to ! :)

18 ego stycznia są zaproszeni nasi przyjaciele, znajomi na tort urodzinowy " mi casa ", choć otworzymy się od 25 ego stycznia.

Jeszcze sporo sprzątania przed nami :)

Cztery godziny spóźnił się elektryk na umówione spotkanie w hotelu.

Przyszedł w momencie kiedy akurat prąd wyłączyli.

W Nepalu jest " load shedding " i prądu nie ma 14 h dziennie.

Na tydzień do przodu są komunikaty powiadamiające o tym kiedy prąd jest wyłączany.

W dużej mierze mamy opóźnienie w otwarciu hotelu przez brak prądu i ciągłe spóźnianie się pracowników, kontraktorów.

Spóźniają sie natomiast z uśmiechem i kompletnie nie rozumieją tego że sie spóźnili, nawet kiedy jest to pare godzin jak w tym przypadku 4h. Usłyszałam że : " no ale o co chodzi, przecież już jestem "

Spóźniają sie tu wszyscy wszędzie.

I wszyscy to przyjmują normalnie, czekają.

Do tego jeszcze jak przyszedł to zaczął od picia herbatki.

No dla mnie szokujące i cieżko sie przyzwyczaić mi do tego że ciągle wszyscy tak się tu spóźniają.

Jestem chyba jedyną osobą wsród moich znajomych tu która przychodzi na czas. Nauczyłam się już mieć przy sobie zawsze książke żeby tak bezczynnie nie siedzieć czekając.

Fajnie jest nie śpieszyć się, móc nie biec, nie gnać i nie mieć tego poczucia że muszę ze wszystkim zdążyc co bliskie jest nam na zachodzie. Ale fajnie też mieć szacunek do innych i ich czasu.

Ale skoro tu jest tak że wszyscy się ciągle spóźniają to trudno mówić o tym że jest to brakiem szacunku dla drugiej osoby. Bo tu się nikt o to nie obraża, nie unosi. Tu po prostu tak jest.

Moje przygody w sklepie:

Zakupiłam około 90 sztuk oświetlenia - lamp, lampek, kinkietów na potrzeby hotelu.

Cztery sztuki były wybrakowane, czegoś nie było, coś tam nie pasowało. Więc wracam ponownie do sklepu z tymi czterema lampami aby uzupełniono im części których im brakuje. No i nie zostałam jakoś mile przyjęta. Hindus ( właściciel sklepu ) nie wiedząc chyba że rozumiem i mowię po nepalsku wydukał coś pod nosem w stylu "jar - What a bad luck today”.

Ok. - Ale ja proszę o wymianę tych lamp na nowe albo o uzupełnienie im części.

Więc właściciel sklepu ogląda jedną lampę i twierdzi że wszystko w niej jest ok. 

Więc ja mu tłumaczę, że nie jest i pokazuje mu kolejną lampę taką samą która wisi na sklepie i ma tą część której mojej lampie brakuje.

Więc właściciel bierze tą lampe sklepową i urywa z niej tą część o której ja teraz piszę i mówi : teraz te dwie lampy są takie same. A jaki jest problem dwóch pozostałych ?" ( tych których przyniosłam rownież do wymiany ) 

:-)

A takie oto pierogi jedliśmy ( zwane momo ) :

Pychota. Kuchnia tybetańska. Przypominają troche pierogi polskie ( nie bardzo, ale powiedzmy ) :)

A tak oto wygląda nepalski Święty Mikołaj, spotkany przez nas na ulicy Kathmandu :

Święta w Nepalu.

Nepal to "hindu kingdom" dla wielu. Choć król został odsunięty od władzy to nadal jest tu królem dla sporej społeczności.

Nepalczycy są dosyć ortodoxyjni w swoich tradycjach i wierzeniach, znacznie bardziej niż Hindusi z Indi.

Także raczej nie ochodzi się tu Świąt Bożego Narodzenia choć Jezus jest w ich religi uważany za Boga.

I w wielu domach i sklepikach widziałam image Jezusa powieszony na ścianie ( taki trochę w stylu hinduskim, mocno złoto - czerwony )

Nie dostałam nigdzie choinki choć widziałam je w paru sklepach, to nie wiedzieć czemu były czerwono - złote. Więc, nie dziękuje, jakoś choinka kojarzy mi się że ma być zielona.

Zamiast opłatkiem dzieliliśmy sie chlebem indyjskim ale moja nepalska część rodziny ( no oprócz mojego męża ) nie uczestniczyła w tym. 

Tu nie ma pocałunków w policzek czy przytuleń nawet w stosunku do brata czy siostry czy mamy czy taty. Ludzie nie okazują sobie w ten sposób bliskości. Są za to inne sposoby okazania szacunku, oddania czy miłości. To jest gest dotyku stopy ręką i pokłon względem osoby której szacunek chcemy okazać. Wygląda to tak, że najpierw dotyka sie ręką serce albo czoło swoje, robi się pokłon w stosunku do tej osoby i albo ręka albo swoim czołem dotyka sie stóp danej osoby.

Formy przytulenia kogoś czy pocałowania w policzek są tu odbierane zbyt intymnie i nie widziałam nepalczyków którzy w ten sposób okazywaliby sobie jakieś uczucia.

I myśle że to dlatego moja nepalska część rodziny nie uczestniczy w chwilach dzielenia sie opłatkiem (chlebem) czy składania sobie życzeń.

Święty Mikołaj za to jest tu wszystkim znany i kolejki w sklepach z zabawkami były wczoraj spore.

Do nas tez Święty Mikołaj przyszedł i dzieciaki zadowolone.

Tenzin pyta o śnieg i sanki ale z tym to już nic nie wymyślę. 

Śnieg w Nepalu jest powyżej 4000 m npm - trzeba by w Himalaye jechać.

Nie ukrywam, że nie łatwo jest stworzyć atmosferę Świąt w kraju w którym nie obchodzi się tych świąt. I że pojawiła się jakaś tęsknota we mnie za radością i ciepłem tych świąt w moim kraju pochodzenia.

Wszystkich moim bliskim, przyjaciołom i Tobie drogi czytelniku życzę ciepła, radości, spełnienia.

Bycia razem w te święta, bliżej, blisko.

Sylvia

Policjant zatrzymał samochód w którym jechałam jako pasażer.

Rutynowe sprawdzenie dokumentów i kierowcy czy nie jest pod wpływem alkoholu.

No i okazało się, że jest.

Więc policjant zabrał kierowcy dokument, kluczyki od samochodu, wystawił mandat na 1000 Rps ( równowartość 10$) i kazał sie zgłosić po dokumenty z opłaconym mandatem następnego dnia we wskazanej przez niego jednostce policji.

I tyle konsekwencji. Nikt nikomu nie odbiera prawo jazdy czy każe chodzić na jakieś dodatkowe zajęcia  z teori jazdy. Tyle.

Szokujące.

Ostatnio też próbuje przejść na drugą stronę ulicy i nie mam za bardzo jak bo ruch jest duży a żaden samochód się nie zatrzyma. Pasów dla pieszych oczywiscie nie ma. Stoji obok mnie policjant i pyta się czemu tak się czaję żeby przejść na drugą stronę ulicy ?

A ja na to że pasów dla pieszych nie ma a żaden samochód mnie nie przepuści, więc jak mam przejść ?

A on mi na to tak odpowiedział :

To sobie pasy narysuj.

Ciekawe.

W Nepalu policjant ma dużą władze ale jest skorumpowany. Lepiej tu policji nie prosić o pomoc.

Jeszcze wiekszą władze ma wojsko, które może aresztować, zatrzymać, zrobić rewizje, użyć broni.

Nie ma też numeru telefonu "emergency" pod który można zadzwonić jeśli się potrzebuje jakiejkolwiek pomocy.

Tu nie przyjedzie ambulans - bo ich generalnie szpitale nie mają a policja też nie przyjeżdża ani do włamań czy awantur czy bicia.

Tu się liczy na pomoc sąsiada czy drugiego człowieka i ludzie tu reagują, pomagają sobie wzajemnie.

Nie są obojętni bo wiedzą, że wiele zależy właśnie od pomocy drugiego, zwykłego człowieka.

I ponieważ nie ma takiego systemu czy władzy która chroni i dba o swoich obywateli, obywatele sami dbają wzajemnie jeden o drugiego.

A w tym koszu z bambusa było malutkie dzieciątko.

Ten kosz to taki typowy nepalski wózek. 

Wózków tu nigdy nie widziałam a dzieci nosi się owinięte w chustach przerzuconych na plecach albo takich właśnie koszach jak na zdjęciu poniżej.